Deprem: Yeryüzünü oluşturan tabakaların kırılması ve ya hareket etmesi sonucu oluşan enerjinin, yerin yüzeyindeki etkilerine deprem denir.
Dünyadaki Deprem Kuşakları;
1. Pasifik Deprem Kuşağı: Şili’nin kuzeyinden, Güney Amerika kıyıları, Orta Amerika, Meksika ABD'nin batı kıyıları ve Alaska'nın güneyinden Japonya, Filipinler, Yeni Gine, Güney Pasifik Adaları ve Yeni Zelanda'ya kadar uzanır. Bu kuşakta yaklaşık olarak yeryüzünde meydana gelen depremlerin % 81 i gerçekleşir.
2. Alpine Deprem Kuşağı. Endonezya'dan başlayarak Himalayalar ve Akdeniz üzerinden Atlantik Okyanusu'na ulaşır. Bu kuşakta yaklaşık olarak yeryüzünde meydana gelen depremlerin % 17’si gerçekleşir. Ülkemiz bu kuşak üzerinde yer alır.
3. Atlantik Bölgesi: Atlantik Okyanusu sırtı boyunca uzanır.
DEPREM TÜRLERİ :
Depremler oluş nedenlerine göre;
Tektonik Depremler
Levhaların hareketi sonucu olan depremlerdir. Bu depremler çoğunlukla levhalar sınırlarında olusurlar. Yeryüzünde olan depremlerin %90'ı bu gruba girer. Türkiye'de olan depremler de büyük çoğunlukla tektonik depremlerdir.
Volkanik Depremler: Bunlar volkanların püskürmesi sonucu oluşurlar.Yerin derinliklerinde ergimiş maddenin yeryüzüne çıkışı sırasındaki fiziksel ve kimyasal olaylar sonucunda oluşan gazların yapmış oldukları patlamalarla bu tür depremlerin meydana geldiği bilinmektedir. Bunlar da yanardağlarla ilgili olduklarından yereldirler ve önemli zarara neden olmazlar. Japonya ve İtalya'da olusan depremlerin bir kısmı bu gruba girmektedir. Türkiye'de aktif yanardağ olmadığı için bu tip depremler olmamaktadır.
Çöküntü Depremler: Bunlar yer altındaki boşlukların (mağara), kömür ocaklarında galerilerin, tuz ve jipsli arazilerde erime sonucu oluşan boşlukları tavan blokunun çökmesi ile oluşurlar. Hissedilme alanları yerel olup enerjileri azdır fazla zarar getirmezler. Büyük heyelanlar ve gökten düşen meteorların da küçük sarsıntılara neden olduğu bilinmektedir.
Tsunami:
Odağı deniz dibinde olan Derin Deniz Depremlerinden sonra, denizlerde kıyılara kadar oluşan ve bazen kıyılarda büyük hasarlara neden olan dalgalar oluşur ki bunlara (Tsunami) denir.
Deprem Dalgaları:
Deprem merkezinden çevreye doğru dalgalar yayılır. Bunlara deprem dalgaları denir. Bunlar;
P dalgaları:Sismografların ilk kaydettikleri dalgalardır.
S dalgaları:Katı maddeler içinde yayılan bu tip dalgalar daha yavaş hareket ederler. Yayılma yönüne dik titreşimler meydana getirirler.
Yüzey Dalgaları :Sismografların en son kaydettikleri dalgalardır. Yıkıcı sarsıntıları meydana getirirler. |
